Bouwexpert onthult waarom betaalbare woningen toch niet gebouwd worden ondanks hoge vraag

23 januari 2026

In Nederland wordt een groeiende vraag naar betaalbare woningen steeds glossën door een reeks van obstakels en hoge bouwkosten. Ondanks het feit dat de ambitie om 1 miljoen huizen te bouwen tegen 2030 op de agenda staat, blijven veel bouwprojecten stil liggen. De woningmarkt kampt met een flinke achterstand door juridische procedures, lange vergunningsprocessen en de invloed van omwonenden. Dit leidt tot een vicieuze cirkel waar zowel de overheid als de bouwsector uitdaging in ondervinden.

De rol van juridische obstakels in woningbouwprojecten

Uit gegevens blijkt dat 80 procent van de gemeenten met bouwplannen te maken heeft met bezwaren van omwonenden. Deze bezwaren kunnen leiden tot aanzienlijke vertragingen bij projecten. Bijvoorbeeld, grote ontwikkelingen zoals Valkenhorst in Katwijk en Schieoevers in Delft zijn door juridische strijd flink vertraagd. Projecten die meer dan 10.000 woningen moeten opleveren staan nu stil, wat een directe impact heeft op de woningnood.

De impact van hoge grondprijzen

Een andere cruciale factor is de hoge vraag naar bepaalde locaties, waardoor de grondprijzen de pan uit rijzen. Uit de BouwMonitor-enquête blijkt dat 60 procent van de aannemers het moeilijk vindt om betaalbare woningen te realiseren door deze hoge kosten. Dit maakt het voor bouwers vrijwel onmogelijk om aan de eisen voor betaalbaarheid te voldoen.

Woningbeleid en de toekomst van woningbouw

Minister Hugo de Jonge introduceerde nieuwe wetgeving om de woningbouw te versnellen. Een belangrijk doel is het verkorten van procedures. Desondanks geven veel bouwers aan dat deze maatregelen slechts een deel van de oplossing zijn. Gebrek aan concrete bouwlocaties in het wetsvoorstel is iets waar 40 procent van de respondenten in de BouwMonitor over klaagt.

Kleinere woningen als oplossing?

Een ander voorstel is om te kijken naar kleiner bouwen. Dit is vooral relevant gezien de toename van eenpersoonshuishoudens. Meer dan 60 procent van de bouwprofessionals staat positief tegenover deze aanpak, hoewel anderen de noodzaak van een mix van woningformaten benadrukken.

Actiepunten voor de bouwsector

De hete adem van de woningtekort in de nek dwingt de bouwsector om creatief na te denken. Hier zijn enkele praktische oplossingen die door ondernemers zijn voorgesteld:

  • Versnelling van vergunningsprocessen om juridische vertragingen te minimaliseren.
  • Identificatie van meer bouwlocaties, vooral in stedelijke gebieden.
  • Gebruik van prefab constructies om bouwtijd te verkorten.
  • Toekenning van subsidies om betaalbaarheid te waarborgen.

De situatie vraagt om compromissen en innovatieve oplossingen. Het is van cruciaal belang dat alle betrokken partijen blijven samenwerken om de ambities op het gebied van woningbouw waar te maken en tegelijkertijd te voldoen aan de vraag naar betaalbare woningen.