Recentelijk zijn wetenschappers in Spanje op een zorgwekkende ontdekking gestuit: de microalg Gambierdiscus australes, die gevaarlijke toxines kan produceren in vissen. Deze alg, die voorkomt in tropische en subtropische zeeën, is nu ook ontdekt in de Middellandse Zee, wat een belangrijke waarschuwing geeft voor de gezondheid van zowel visconsumptie als de aquatische ecosystemen. Aangezien de temperaturen stijgen door de klimaatverandering, kunnen deze microalgen zich sneller verspreiden, wat de kwaliteit van ons water en de gezondheid van consumenten in gevaar kan brengen. Maar wat betekent dit precies voor ons en hoe kunnen we veilig blijven genieten van vis?
Wat zijn algengifstoffen en hoe ontstaan ze?
Algengifstoffen zijn natuurlijke gifstoffen geproduceerd door bepaalde microalgen, vooral de dinoflagellaten. Deze algen bloeien in warme zomers en veranderen de kleur van het zeewater naar een opvallend rood of groen. Vissen en schelpdieren zoals mosselen en oesters die deze algen consumeren, kunnen schadelijke gifstoffen in hun weefsels accumuleren, die uiteindelijk in de voedselketen terechtkomen.
Gezondheidseffecten van algengifstoffen
Het consumeren van vis of schelpdieren besmet met algengifstoffen kan leiden tot diverse gezondheidsproblemen. Enkele belangrijke soorten gifstoffen en hun effecten zijn:
- PSP: Dit blokkeert zenuw- en spierfunctie, veroorzaakt tintelingen, verlamming, en in ernstige gevallen, overlijden.
- DSP: Dit leidt tot symptomen zoals misselijkheid, diarree en buikkrampen, maar is over het algemeen niet levensbedreigend.
- ASP: Maag-darmstoornissen en neurologische problemen zoals duizeligheid en geheugenverlies.
- NSP: Gevoelloosheid, misselijkheid en diarree zonder dodelijke gevolgen.
- CFP: Vergelijkbaar met NSP, maar ook spierpijn en onregelmatige hartslag.
De rol van milieu en regelgeving
Milieuvervuiling en de opwarming van het zeewater zijn belangrijke factoren die bijdragen aan de groei van deze schadelijke algen. De waterkwaliteit verslechtert door vervuiling, wat een risico vormt voor de publieke gezondheid. Gelukkig zijn er strenge internationale normen en controles ingesteld om ervoor te zorgen dat schelpdieren en vis met te hoge niveaus van algengifstoffen niet op de markt komen.
Preventie en waardevolle tips
Om veilig te blijven willen hieronder enkele tips om visconsumptie veilig te houden:
- Aankopen bij betrouwbare leveranciers: Koop altijd vis en schelpdieren die zijn gecontroleerd op algengifstoffen.
- Let op waarschuwingen: Blijf op de hoogte van vangstverboden in gebieden waar algengroei is waargenomen.
- Koken helpt niet altijd: Bij verhitting kunnen sommige toxines niet volledig worden vernietigd, zoals PSP.
- Raap niet zomaar schelpdieren: Als je zelf schelpdieren wilt rapen, controleer altijd bij de NVWA naar actuele vangstverboden.
Het is van cruciaal belang om de gezondheid van onze zeeën en de daaropvolgende voedselveiligheid in de gaten te houden. Met de stijgende temperaturen en de toename van milieuvervuiling moeten we ervoor zorgen dat we niet alleen deze microalgen in de gaten houden, maar ook onszelf en onze gezinnen beschermen.
